EBUS

EBUS

EBUS (Endobronşiyal Ultrasonografi) Nedir?

EBUS, solunum yollarının içini kamera ile incelediğimiz "Bronkoskopi" işlemi ile, ses dalgaları yardımıyla dokuların içini gösteren "Ultrasonografi" teknolojisinin tek bir cihazda birleştirilmiş halidir.

Normal bir bronkoskopide, cihazın ucundaki kamera ile sadece nefes borusunun (hava yollarının) iç yüzeyini görebiliriz; duvarın arkasında ne olduğunu bilemeyiz. EBUS cihazında ise kameranın hemen yanına çok küçük bir ultrason probu yerleştirilmiştir. Bu sayede, cihazla hava yollarının içinde ilerlerken ultrasonu açarak nefes borusu duvarının arkasındaki yapıları (kalp, büyük damarlar ve en önemlisi lenf bezleri ile kitleleri) net bir şekilde, canlı olarak ekranda görebiliriz

EBUS Hangi Durumlarda ve Ne İçin Yapılır?

EBUS'un icat edilmesi, göğüs hastalıklarında "Mediastinoskopi" adı verilen ve boyundan kesi yapılarak girilen ameliyatların büyük bir kısmını tarih sayfalarına gömmüştür. Polikliniğimizde EBUS işlemini ağırlıklı olarak şu hayati nedenlerle yapmaktayız:

  • Akciğer Kanserinin Tanısı ve Evrelenmesi: EBUS'un en sık kullanıldığı alandır. Akciğerdeki bir tümörün, iki akciğer arasındaki boşlukta (mediastende) bulunan lenf bezlerine sıçrayıp sıçramadığını tespit etmek, kanserin evresini ve dolayısıyla ameliyat edilip edilemeyeceğini belirlemek için altın standarttır.
  • Sarkoidoz Hastalığının Teşhisi: Önceki yazılarımızda bahsettiğimiz, lenf bezlerinde büyümeye neden olan Sarkoidoz hastalığının kesin tanısını koymak için en güvenilir ve en sık başvurduğumuz yöntemdir.
  • Tüberküloz (Verem) Tanısı: Bazen verem mikrobu akciğer dokusunda değil, sadece göğüs boşluğundaki lenf bezlerinde yuvalanır (Lenf bezi tüberkülozu). Bu durumda balgam testleri negatif çıksa bile EBUS ile lenf bezinden alınan parçada mikrop tespit edilebilir.
  • Lenfoma (Lenf Kanseri) Şüphesi: Göğüs boşluğunda nedeni açıklanamayan lenf bezi büyümelerinde, lenfoma tanısını koymak veya dışlamak için kullanılır.
  • Akciğerdeki Merkezi Kitleler: Akciğer dokusunun derinine, nefes borusuna yakın yerleşmiş olan kitlelerden doğrudan parça almak için tercih edilir.

EBUS İşlemi Nasıl Yapılır?

EBUS işlemi, ameliyathane veya özel donanımlı bronkoskopi ünitelerinde yapılan, son derece güvenli ve hastanın günübirlik taburcu olduğu bir işlemdir. Süreç genellikle şu şekilde işler:

  1. Hazırlık ve Sedasyon: İşlemden önce hastanın en az 6-8 saat aç olması istenir. Hastanın rahatlaması, öksürmemesi ve işlemi hatırlamaması için damar yolundan sedasyon (hafif uyku hali yaratan ilaçlar) verilir. Ayrıca boğaz bölgesine lokal anestezik sprey sıkılarak uyuşma sağlanır. Hasta derin bir genel anestezi (narkoz) almaz, kendi kendine nefes almaya devam eder.
  2. Cihazın İlerletilmesi: Hasta uyku halindeyken, ucunda ultrason olan esnek ve ince EBUS cihazı ağızdan (veya burundan) nefes borusuna doğru yavaşça ilerletilir.
  3. Görüntüleme ve Biyopsi (Parça Alınması): Hedeflenen bölgeye gelindiğinde ultrason açılarak duvarın arkasındaki şüpheli lenf bezi veya kitle tespit edilir. EBUS'un en büyük avantajı burada başlar; lenf bezinin hemen yanından geçen büyük kan damarları ultrasonla net olarak görüldüğü için damarlara zarar verme riski sıfıra iner. Cihazın içinden gönderilen çok ince ve özel bir iğne (TBNA - Transbronşiyal İğne Aspirasyonu) ile doğrudan hedeflenen dokunun içine girilir ve hücre örnekleri çekilir.
  4. İşlemin Bitişi: Alınan örnekler anında laboratuvara gönderilir. Tüm işlem, alınacak parça sayısına göre genellikle 30 ila 45 dakika sürer.

İşlem Sonrası: Hastalarımız işlemden sonra yaklaşık 1-2 saat dinlenme odasında gözlem altında tutulur. Uyku ilacının etkisi geçtikten sonra aynı gün yürüyerek evlerine dönebilirler. Boğazda uyuşukluk olduğu için işlemden sonraki ilk 2 saat boyunca yemek yenmemesi veya su içilmemesi istenir. Boğazda hafif bir gıcıklanma veya ilk tükürüklerde kılcal kanamalar olması normaldir.

EBUS, göğüs kafesinde herhangi bir kesi yapmadan, dikiş izi bırakmadan, hastayı günlerce hastanede yatırmadan en derindeki hastalıklara ulaşmamızı sağlayan muazzam bir kılavuzdur.

Her cerrahi ve girişimsel işlem risk taşır. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Her vakada aynı sonuç elde edilemeyebilir. Erken dönem sonuçları yanıltıcı olabilir, sonuç zamanla değişebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu içerik yurt dışından sağlık turizmi için başvuruları ve yurt içinde sağlık hizmeti almayı planlayan hastalara yönelik, hekimlerin toplumu bilgilendirici tanıtımını içeren görsel kullanım kuralına uygun olarak hazırlanmış ve hastaları bilgilendirme amacı taşımaktadır.