Solunum Fonksiyon Testleri (SFT)

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ (SFT)

Solunum Fonksiyon Testleri (SFT) Nedir?

Solunum Fonksiyon Testleri (SFT), akciğerlerinizin kapasitesini, solunum yollarınızda bir daralma olup olmadığını ve soluduğunuz havadaki oksijenin kana ne kadar başarılı bir şekilde geçebildiğini ölçen bir dizi testin genel adıdır.

Bu testler bize solunum hastalıklarını temelde iki ana gruba ayırma imkanı sunar:

  • Obstrüktif (Tıkayıcı) Hastalıklar: Astım ve KOAH
  • Restriktif (Kısıtlayıcı) Hastalıklar: İnterstisyel akciğer hastalıkları, akciğer sertleşmesi.

Kliniğimizde en sık uyguladığımız başlıca SFT türleri şunlardır:

1.Spirometri (Üfleme Testi)

En temel ve en sık uygulanan solunum testidir. Bir bilgisayara bağlı olan ve "Spirometre" adı verilen bir cihaza derin bir nefes alıp hızla üflemeniz esasına dayanır.
Spirometri, Astım ve KOAH teşhisinin ve hastalığın hangi evrede olduğunun belirlenmesinin altın standardıdır.

2.Reverzibilite (Nefes Açıcı) Testi

Spirometri testinizde hava yollarında bir darlık saptarsak, bu darlığın kalıcı mı (KOAH gibi) yoksa geçici mi (Astım gibi) olduğunu anlamak için bu testi yaparız.
İlk üfleme testinden sonra size "bronkodilatör" dediğimiz nefes açıcı bir sprey (inhaler) verilir. İlacın etki etmesi için 15 dakika beklenir ve test tekrarlanır. Eğer ikinci testte üfleme kapasitenizde belirgin bir artış (%12 ve 200 ml düzelme) olursa, hava yollarınızın ilaca yanıt verdiği anlaşılır ki bu genellikle Astım tanısını kesinleştirir.

3.Karbonmonoksit Difüzyon Kapasitesi (DLCO)

Akciğerleriniz havayla dolsa bile, önemli olan o havadaki oksijenin kana karışabilmesidir. DLCO testi, akciğerdeki hava kesecikleri (alveoller) ile kılcal kan damarları arasındaki gaz alışverişinin ne kadar sağlıklı olduğunu ölçer.

Çok düşük miktarda ve tamamen zararsız bir karbonmonoksit gazı karışımı solutularak yapılan bu test, özellikle Akciğer Sertleşmesi (İPF), Amfizem ve Akciğer Embolisi hastalıklarının teşhis ve takibinde hayati öneme sahiptir.

SFT Hangi Durumlarda ve Neden İstenir?

Solunum fonksiyon testleri sadece tanı koymak için değil, mevcut hastalıkların takibi ve genel sağlık değerlendirmesi için de istenir:

  • Geçmeyen öksürük, hırıltılı solunum veya nefes darlığının nedenini bulmak.
  • Astım veya KOAH tanısı konmuş hastaların kullandıkları ilaçların işe yarayıp yaramadığını takip etmek.
  • Genel anestezi altında büyük bir ameliyat (özellikle akciğer, kalp veya karın cerrahisi) olacak hastaların ameliyat riskini ve anesteziyi kaldırıp kaldıramayacağını belirlemek (Pre-op değerlendirme).
  • Tozlu veya kimyasal maddeli ortamlarda çalışanların (madenciler, kot taşlama işçileri, boyacılar) akciğer sağlığını kontrol etmek (İş sağlığı ve meslek hastalıkları taraması).

Teste Gelmeden Önce Dikkat Etmeniz Gerekenler:

  • Testten en az 4-6 saat önce sigara içmeyi bırakmalısınız.
  • Testten önceki 2 saat içinde çok ağır ve tıka basa bir yemek yememelisiniz (Midenin dolu olması diyaframı iter ve tam nefes almanızı engeller).
  • Göğsünüzü ve karnınızı sıkan, dar ve kısıtlayıcı kıyafetler (sıkı korseler vb.) giymemelisiniz.
  • Eğer astım veya KOAH hastasıysanız ve zaten nefes açıcı spreyler kullanıyorsanız, doktorunuz "ilacınızı kesip gelin" demedikçe rutin tedavinizi bırakmayın. Ancak teşhis için geliyorsanız, doktorunuz belirli ilaçları test gününün sabahı kullanmamanızı isteyebilir.

Akciğerleriniz vücudunuzun motorudur; SFT ise o motorun performans testidir. Efor gerektiren işlerde çabuk yoruluyor, nefes nefese kalıyorsanız bu durumu yaşlanmaya veya kondisyonsuzluğa bağlamadan önce basit bir üfleme testiyle akciğer kapasitenizi ölçtürmeniz en doğrusu olacaktır.

Her cerrahi ve girişimsel işlem risk taşır. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Her vakada aynı sonuç elde edilemeyebilir. Erken dönem sonuçları yanıltıcı olabilir, sonuç zamanla değişebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu içerik yurt dışından sağlık turizmi için başvuruları ve yurt içinde sağlık hizmeti almayı planlayan hastalara yönelik, hekimlerin toplumu bilgilendirici tanıtımını içeren görsel kullanım kuralına uygun olarak hazırlanmış ve hastaları bilgilendirme amacı taşımaktadır.