Pulmoner Tromboemboli (PTE), kan pıhtısının (veya nadiren yağ, hava, tümör parçası gibi maddelerin) kan dolaşımı yoluyla akciğer atardamarlarına ulaşıp, buradaki damarları aniden tıkaması durumudur.
Bu pıhtıların %90'ından fazlası bacakların derin toplardamarlarında oluşur. Bacaklarda oluşan bu pıhtılaşma tablosuna Derin Ven Trombozu (DVT) adı verilir. Bacaktaki pıhtı kopup kalbin sağ tarafına, oradan da akciğerlere pompalandığında tıkanıklığa yol açar. Tıkanan damarın beslediği akciğer dokusu oksijensiz kalır (enfarktüs) ve aynı zamanda kalbin sağ tarafı bu tıkanıklığı aşmak için aşırı bir basınçla çalışmak zorunda kalarak yorulur.
Akademik literatürde "Virchow Triadı" olarak bilinen üç temel mekanizma pıhtı oluşumunu tetikler: Kan akımının yavaşlaması, damar duvarının hasar görmesi ve kanın pıhtılaşmaya eğilimli olması. En yaygın risk faktörleri şunlardır:
Akciğer embolisinin belirtileri, tıkanan damarın büyüklüğüne ve hastanın genel sağlık durumuna göre geniş bir yelpazede değişiklik gösterir. Çok küçük pıhtılar hafif şikayetlerle geçiştirilebilirken, büyük damarları tıkayan (masif) emboliler saniyeler içinde ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Acil servise veya polikliniğimize başvuran hastalarda en sık gördüğümüz bulgular şunlardır:
Pulmoner Tromboemboli şüphesi, tıpta "kırmızı alarm" durumudur. Klinik olarak şüphelendiğimiz anda hızlıca teşhis koymak için uluslararası standartlara uygun, birbirini tamamlayan testler kullanırız:
Pulmoner Tromboemboli tedavisinde temel amaç; mevcut pıhtının büyümesini durdurmak, yeni pıhtı oluşumunu engellemek ve eğer hayati tehlike varsa pıhtıyı hızla eritmektir. Tedavi yaklaşımımız, hastanın "risk durumuna" (masif, submasif veya düşük riskli) göre belirlenir.
Hastalığın temel tedavisidir. Düşük ve orta riskli hastalarda uygulanır. Bu ilaçlar mevcut pıhtıyı doğrudan eritmez; ancak kanın pıhtılaşma özelliğini bozarak vücudun kendi savunma mekanizmalarının pıhtıyı zamanla eritmesine olanak tanır.
Halk arasında "pıhtı eritici" olarak bilinen çok güçlü damar içi ilaçlardır. Kanama riski yüksek olduğundan sadece Masif PTE dediğimiz; hastanın tansiyonunun çok düştüğü, şoka girdiği ve kalbinin iflas etme noktasına geldiği, hayati tehlikesi olan çok ağır vakalarda kurtarıcı olarak kullanılır.
Trombolitik tedavinin uygulanamadığı veya başarısız olduğu, durumu kritik hastalarda girişimsel yöntemler devreye girer. Kasıktan anjiyo gibi girilerek özel kateterlerle pıhtının parçalanması/çıkarılması veya Göğüs/Kalp Damar Cerrahisi tarafından açık ameliyatla (embolektomi) pıhtının temizlenmesi işlemidir.
Kan sulandırıcı ilaçların kesinlikle kullanılamadığı (aktif kanaması olan) veya kan sulandırıcıya rağmen pıhtı atmaya devam eden hastalarda uygulanır. Karın içindeki ana toplardamara (Vena Kava İnferior) şemsiye benzeri tel bir filtre yerleştirilerek, bacaklardan kopan pıhtıların akciğere ulaşması mekanik olarak engellenir.
Akciğer embolisi, şüphe duyulduğu an saniyelerin bile önemli olduğu, ancak doğru zamanda doğru hekim müdahalesiyle tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Özellikle risk grubundaysanız ve ani gelişen göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler yaşarsanız vakit kaybetmeden en yakın donanımlı sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Her cerrahi ve girişimsel işlem risk taşır. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Her vakada aynı sonuç elde edilemeyebilir. Erken dönem sonuçları yanıltıcı olabilir, sonuç zamanla değişebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu içerik yurt dışından sağlık turizmi için başvuruları ve yurt içinde sağlık hizmeti almayı planlayan hastalara yönelik, hekimlerin toplumu bilgilendirici tanıtımını içeren görsel kullanım kuralına uygun olarak hazırlanmış ve hastaları bilgilendirme amacı taşımaktadır.